Bộ Tỳ Đàm – Linh Sơn Pháp Bảo Đại Tạng Kinh
Bộ Tỳ Đàm - Linh Sơn Pháp Bảo Đại Tạng Kinh.
Bộ này bao gồm 14 tập
Bộ Tỳ Đàm - Linh Sơn Pháp Bảo Đại Tạng Kinh
Hòa thượng Tuệ Sỹ trong sách Tăng nhất A-hàm - Tổng mục lục đã ghi nhận tổng quát về hai bộ luận A-tỳ-đạt-ma Đại-tỳ-bà-sa và Du-già sư địa như sau: “Các bộ phái phát triển về sau tiếp tục xây dựng giáo nghĩa cho bộ phái của mình cũng đều dựa trên ba bộ phận uẩn-xứ-giới ấy. Cho đến các nhà Du-già hành (Yogācārin) sau này cũng vậy. So sánh hệ thống giáo nghĩa được phô diễn trong luận A-tỳ-đạt-ma Đại-tỳ-bà-sa và luận Du-già sư địa sẽ thấy rõ điều này. Đây có thể nói là hai bộ bách khoa toàn thư của hai trường phái Phật giáo khác nhau, trong đó mỗi bên đều nỗ lực y trên Phật ngôn để khám phá toàn bộ bản chất và ý nghĩa tồn tại của nhân sinh cùng thế giới”.
(Tuệ Sĩ, Tăng nhất A-hàm - Tổng mục lục. NXB.Phương Đông, 2011, tr.15).
Bộ Tỳ Đàm - Luận A tỳ đạt ma-Đại tỳ bà sa
Linh Sơn Pháp Bảo Đại Tạng Kinh pdf
Luận A-tỳ-đạt-ma Đại-tỳ-bà-sa (Abhidharma - mahavibhāsā - sàstra) là bộ luận đồ sộ nhất hiện có trong Hán tạng . Tác giả của luận là Tôn giả Thế Hữu và 500 vị Đại A-la-hán. Nói rõ hơn, luận A-tỳ-đạt-ma Đại-tỳ-bà-sa là một bộ luận thích. 500 vị Đại A-la-hán, dưới sự chỉ đạo của Tôn giả Thế Hữu (Vasumitra), trải qua 12 năm, đã chú giải quảng diễn bộ luận A-tỳ-đạt-ma Phát trí của Tôn giả Ca Đa Diễn Ni Tử (Kātyāyaniputra) một Đại Luận sư kiệt xuất của phái Hữu bộ, sống vào khoảng 300 năm sau Phật diệt độ (ĐTK/ĐCTT, Tập 26, N0 1544, Pháp sư Huyền Tráng Hán dịch, 20 quyển). Tôn giả Thế Hữubiên tập, tổng duyệt, để thành luận A-tỳ-đạt-ma Đại-tỳ-bà-sa, được xem là thành quả tiêu biểu của lần kết tập kinh điển thứ tư - theo Phật giáo Bắc truyền, tổ chức tại nước Ca-thấp-di-la, do vua Ca Nị Sắc Ca bảo trợ, vào khoảng 400 năm sau Phật diệt độ.
Luận này có 2 bản Hán dịch:
* Bản 1 (dịch trước): Do hai Đại sư Phù Đà Bạt Ma (Budhavarman, thế kỷ V TL) và Đạo Thái (thế kỷ V TL) Hán dịch, vào khoảng năm 437 - 439 TL đời Bắc Lương (397-439), mang tên luận A-tỳ-đàm-tỳ-bà-sa, gồm 100 quyển (hoặc 110 quyển), do binh lửa nên hiện chỉ còn 60 quyển đầu (ĐTK/ĐCTT, Tập 28, N0 1546, trang 1 - 414C).
* Bản 2 (Dịch sau): Hán dịch là Pháp sư Huyền Trang 玄奘 (602-664) mang tên luận A-tỳ-đạt-ma Đại-tỳ-bà-sa, gồm 200 quyển (ĐTK/ĐCTT, Tập 27, N0 1545, trang 1 - 1004A). Luận A-tỳ-đạt-ma Đại-tỳ-bà-sa này, ngoại trừ chương mở đầu (quyển 1) ghi nhận một số vấn đề tổng quát có tính dẫn nhập (Tác giả luận bản. Phương thức tạo luận. Đặc điểm của ba tạng, làm rõ về tạng A-tỳ-đạt-ma. Nêu tóm tắt về luận A-tỳ-đạt-ma phát trí), phần còn lại, tức từ quyển thứ 2 đến quyển thứ 200, là căn cứ theo thứ lớp nơi nội dung của luận gốc (luận A-tỳ-đạt-ma phát trí) gồm 8 uẩn, 44 phẩm để chú giải, bàn rộng.
